ANG MGA PALASPAS AT ANG KRUS

2 Abril 2023 

Linggo ng Palaspas sa Pagpapakasakit ng Panginoong Jesus Nazareno (A) 

Mateo 21, 1-11 [Prusisyon ng Palaspas] 

Isaias 50, 4-7/Salmo 21/Filipos 2, 6-11/Mateo 26, 14-27, 66 (o kaya: 27, 11-54) [Misa] 

This faithful photographic reproduction of the painting Entry of Christ into Jerusalem (c. Second Quarter of the 17th Century) by the Workshop of Frans Franken the Younger (1581-1642), as well as the actual work of art itself from the National Museum in Warsaw, is in the Public Domain ("No Copyright") in its country of origin as well as other countries and areas, including the United States, where the copyright term is the author's life plus 100 years or fewer due to its age. 

Ang Linggo ng Palaspas ay ang unang araw ng mga Mahal na Araw. Subalit, kung babasahin natin ang Misal at ang Leksyonaryo, hindi lamang tinatawag na Linggo ng Palaspas ang araw na ito. Bagkus, ang buong pangalan ng araw na ito, ang simula ng mga Mahal na Araw, ay Linggo ng Palaspas sa Pagpapakasakit ng Panginoon. Hindi lamang sa mga Palaspas nakasentro ang pagninilay ng Simbahan sa Linggong ito. Sa dakilang misteryo ng Banal na Krus rin nakatuon ang pansin ng Simbahan sa araw na ito na siyang unang araw o umpisa ng mga Mahal na Araw, ang pinakamahalagang sanlinggo sa Kalendaryo ng Simbahan. 

Ipinapahiwatig ng buong pangalan ng araw na ito, ang simula ng mga Mahal na Araw, na mababasa sa Misal at Leksyonaryo ang ugnayan ng mga Palaspas at ang Krus. Sa ugnayang ito na napakalinaw nakasentro ang pagninilay ng Simbahan sa araw na ito. Ang mga Palaspas at ang Kabanal-banalang Krus ng Panginoong Jesus Nazareno ay hindi magkahiwalay. Bagkus, ang mga Palaspas ay nagsisilbing mga tagapagturo ng Banal na Krus ng Panginoong Jesus Nazareno. Ang mga Palaspas ay nagsisilbing mga paalala para sa atin na dumating ang pinakadakilang pagpapalang kaloob ng Diyos sa lahat, ang Mahal na Poong Jesus Nazareno, upang harapin ang Kanyang Krus. Dahil dito, tayong lahat ay naligtas mula sa kasalanan at kamatayan. 

Bagamat hindi naman kinailangan itong gawin ng Mahal na Poong Jesus Nazareno, ipinasiya pa rin Niya itong gawin alang-alang sa atin. Ang tanging dahilan kung bakit Niya ito ipinasiyang gawin ay walang iba kundi ang Kanyang dakilang pag-ibig, habag, at kagandahang-loob para sa atin. Katunayan, ang pangalan ng sanlinggong ito na tunay nga namang napakahalaga para sa Simbahan ay isang pahiwatig nito. Dahil sa pag-ibig, habag, at kagandahang-loob na tunay nga namang dakila, ipinasiya itong gawin ng Mahal na Poong Jesus Nazareno upang tayo ay maligtas. Iniligtas tayo ng Mahal na Poong Jesus Nazareno dahil tunay Niya tayong minamahal.

Nakasentro sa pasiyang ito ng Mahal na Poong Jesus Nazareno ang mga Pagbasa para sa araw na ito, ang simula ng mga Mahal na Araw. Ang propesiya ni Propeta Isaias sa Unang Pagbasa para sa Linggong ito ay nakasentro sa lahat ng mga hirap, sakit, at pagdurusang binata ni Kristo para sa lahat. Bago pa man dumating sa lupa ang Panginoong Jesus Nazareno, inihayag na ng mga propeta kung ano ang Kanyang gagawin bilang ipinangakong Mesiyas at Tagapagligtas ng sangkatauhan. Ipinasiyang talakayin ni Propeta Isaias ang pagpapakasakit ng ipinangakong Tagapagligtas na si Jesus Nazareno, ang Mahal na Poon, para sa sangkatauhan. Sa Ikalawang Pagbasa, inihayag ni Apostol San Pablo na buong kababaang-loob na tinupad ng Nazareno ang misyong ibinigay sa Kanya ng Ama bilang ipinangakong Mesiyas at Manunubos. Sa dalawang Ebanghelyo, inilarawan ang kababaang-loob ng Poong Jesus Nazareno sa bawat sandali ng Kanyang pagpasok sa Herusalem at sa bawat sandali ng araw na hinatulan Siya ng kamatayan sa Krus. 

Marahil ay naaaliw ang marami sa atin sa panonood ng maraming mga palabas na tumatalakay sa pag-ibig, gaya na lamang ng mga pelikulang anime. Ilang halimbawa ng mga pelikulang anime na tumalakay sa paksa ng pagiging handa na gawin ang lahat para sa mga minamahal ay ang Hello World, Your Name (君の名は), Weathering With You (天気の子), at marami pang iba. Sa totoo lamang, maganda naman talaga ang kuwento ng mga nasabing pelikulang anime na ito. Iyon nga lamang, madalas na kinakalimutan ng ilan sa atin ang pinakadakilang kuwento ng pag-ibig. Oo, maganda naman talaga ang mga kuwentong isinasalaysay ng mga pelikulang anime o seryeng anime o kaya naman mga serye at pelikulang gawa sa Korea. Subalit, huwag nating lilimutin na gaano mang kagaling ang mga bumuo ng kuwento na isinalaysay sa mga nasabing pelikula o serye, tulad na lamang ni Makoto Shinkai para sa 君の名は, 天気の子, at pati na rin sa bagong pelikulang anime na Suzume, hindi sila ang may-akda sa pinakadakilang kuwento ng pag-ibig. Ang Diyos, sa pamamagitan ni Kristo, ang Nuestro Padre Jesus Nazareno, ay ang may-akda ng pinakadakilang kuwento ng pag-ibig na bahagi na ng kasaysayan, hindi lamang ng Simbahan, kundi ng buong mundo. 

Hindi magkahiwalay ang mga Palaspas at ang Krus. Napakalaki at napakalalim ang ugnayan ng mga Palaspas at ang Krus. Ang mga Palaspas ay nagsisilbing mga tagaakay at mga gabay tungo sa Krus. Itinuturo tayo ng mga Palaspas sa Banal na Krus ng Mahal na Poong Jesus Nazareno. Sa pamamagitan ng Banal na Krus, binuo ang pinakadakilang kuwento ng pag-ibig. 

ANG YAPAK AT HALIMBAWA NI JESUS NAZARENO

1 Abril 2023 

Paggunita kay San Pedro Calungsod, martir 

Sabado sa Ikalimang Linggo ng 40 Araw na Paghahanda para sa Pasko ng Pagkabuhay 

Ezekiel 37, 21-28/Jeremias 31/Juan 11, 45-56 

This faithful photographic reproduction of the painting Ecce Homo (c. Between 1626 and 1667) by Gerard de la Vallee, as well as the actual work of art itself, is in the Public Domain ("No Copyright") in its country of origin as well as in countries and areas where the copyright term is the author's life plus 100 years or fewer due to its age. 

Kapag ang petsang inilaan para sa Paggunita kay San Pedro Calungsod ay tumapat sa araw ng Linggo o kaya naman sa isa sa mga araw ng mga Mahal na Araw o kaya naman sa isa sa mga araw sa Oktaba o Walong Araw na Pagdiriwang ng Pasko ng Muling Pagkabuhay, ang nasabing pagdiriwang ay inililipat ng Simbahan sa Sabado bago ang mga Mahal na Araw o Semana Santa, ang Sabado sa Ikalimang Linggo ng 40 Araw na Paghahanda para sa Pasko ng Muling Pagkabuhay o Kuwaresma. Ito ay dahil noong bisperas ng Linggo ng Palaspas namatay bilang martir ng Simbahan ang Ikalawang Pilipinong Santo na si San Pedro Calungsod. 

Ang dating misyonero at katekista ng Simbahan ay kasalukuyang itinatampok at pinararangalan dahil sa kanyang kagitingan bilang isang martir. Sa bawat sandali ng kanyang buhay dito sa mundong ito, lalung-lalo na sa mga huling sandali nito, lagi niyang pinagsikapang sundin ang mga yapak at halimbawa ng Poong Nazareno. Wala siyang ibang hinangad kundi sundin ang mga yapak at halimbawa ng Mahal na Poong Jesus Nazareno upang sa pamamagitan ng kanyang munting pagsunod sa Kanyang mga yapak, halimbawa, turo, at mga utos ay mabigyan niya ng higit na parangal at luwalhati ang Kabanal-Banalang Ngalan ng Poong Señor. 

Sa Unang Pagbasa, inihayag ng Panginoong Diyos na muli Niyang titipunin ang mga Israelita upang muli silang pagkaisahin. Hindi ito magiging katulad ng pagkakaisa ng mga magnanakaw, mamamatay-tao, sinungaling, sakim, at gahaman na pansariling kapakanan at layunin lamang ang paiiralin. Bagkus, ang pagkakaisang ito na idudulot ng Panginoong Diyos ay magdudulot ng tunay na katarungan, kapayapaan, pag-ibig, habag, kabutihan, at kagandahang-loob. Ito rin ay inilalarawan sa Salmong Tugunan para sa araw na ito. Kakalingain at papatnubayan ng Diyos ang Kanyang kawan. Sa Ebanghelyo, inilarawan ang maitim at masamang balak ng Sanedrin sa pamumuno ni Caifas laban sa Poong Jesus Nazareno. Subalit, bagamat ang balak nila laban kay Jesus Nazareno ay napakasama, niloob pa rin ito ng Diyos na mangyari at matupad upang sa pamamagitan nito'y magkatipon muli ang kawan ng Diyos na nagkawatak-watak. Mula sa masasama, may mabubuting pasisibulin ang Diyos. 

Hindi binura o inalis ni San Pedro Calungsod mula sa kanyang isipan at puso ang larawang itinatampok sa Ebanghelyo para sa araw na ito. Ito ay lagi niyang iningatan, pinagnilayan, at pinagsikapang isabuhay hanggang sa huling sandali nito. Nagawa niya itong isabuhay, lalung-lalo na noong pinatay siya bilang martir. Dahil dito, siya'y itinatampok bilang isang huwaran para sa ating lahat sa Simbahan. 

Tinuturuan tayo ni San Pedro Calungsod na maging banal. Sundin ang mga yapak at halimbawa ng Mahal na Poong Jesus Nazareno. Gagawin rin ba natin ito? 

HANGGANG SA HULI

PAGNINILAY SA PITONG HAPIS NG MAHAL NA BIRHENG MARIA 

IKAPITO AT HULING HAPIS: Ang Paglilibing kay Jesus Nazareno (Mateo 26, 57-61; Marcos 15, 42-47; Lucas 23, 50-56; Juan 19, 38-42) 

This faithful reproduction of the painting Lament over the Dead Christ (c. 1547) by Paolo Veronese, as well as the work of art itself from the Castelvecchio Museum Collection through the Web Gallery of Art, is in the Public Domain ("No Copyright") in its country of origin as well as in other countries and areas where the copyright term is the author's life plus 100 years or fewer due to its age. This faithful photographic reproduction of the said painting, as well as the said work of art itself, is also in the Public Domain in the United States because it was published (or registered with the U.S. Copyright Office) before January 1, 1928. 

Ang Mahal na Inang si Mariang Birhen ay tunay ngang naiiba sa lahat. Kahit mayroon siyang karapatang umalis dahil nakakasuka, nakakalungkot, at hindi makatarungan o matuwid ang mga nangyari sa kanyang minamahal na Anak na si Kristo, ang Poong Jesus Nazareno, hindi siya umalis. Hindi niya iniwan ang Panginoong Jesus Nazareno, kahit napakasakit para sa Mahal na Inang si Mariang Birhen na masaksihan nang harap-harapan ang mapait na pagpapakasakit at pagkamatay ng kanyang Anak na tunay at lubos niyang minamahal sa kamay ng Kanyang mga kaaway. 

Natiis at nasikmura ng Mahal na Inang si Mariang Birhen ang lahat ng mga ginawang pagpapahirap at pananakit sa kanyang minamahal na Anak na si Kristo, ang Poong Jesus Nazareno, noong unang Biyernes Santo. Kahit napakasakit ito para sa kanya, hindi niya iniwanan si Jesus Nazareno. Bagkus, sinamahan niya si Kristo at nanatili siya sa Kanyang tabi hanggang sa huling sandali ng Kanyang buhay sa Banal na Krus. Katunayan, hanggang sa ilibing si Kristo, hindi siya umalis. Sa pamamagitan nito, ang walang maliw niyang katapatan at pag-ibig para sa kanyang Anak na si Kristo Hesus ay kanyang inihayag at pinatunayan. 

Hindi makatarungan ang ginawa sa kanyang Anak. Sa totoo lamang, mayroon naman siyang karapatang magreklamo sa Diyos kung bakit gayon na lamang ang sinapit ng kanyang Anak na si Kristo, ang Nuestro Padre Jesus Nazareno, noong araw ng unang Biyernes Santo. Bukod pa diyan, kung ibang tao ang nasa kalagayan ni Maria sa mga oras na iyon, marahil ay umalis na sila sapagkat hindi nila masikmura ang kawalan ng katarungang nagaganap. Subalit, nanatili pa rin si Maria sa tabi ni Jesus Nazareno at tahimik siyang nakiisa sa Kanyang mapait na pagpapakasakit at pagdurusa hanggang sa malagutan Siya ng hininga sa Banal na Krus sa bundok ng Golgota na mas kilala bilang Kalbaryo para sa ikaliligtas ng sangkatauhan. Bagamat puno siya ng hapis at dalamhati sa mga sandaling iyon, ipinasiya pa rin ni Maria na tahimik na makiisa sa Mahal na Pasyon ng Panginoong Jesus Nazareno. 

Ibang-iba talaga si Maria. Bagamat puno ng hapis at dalamhati, pinili pa rin niyang samahan at damayan si Kristo, ang Poong Jesus Nazareno, na kanyang minamahal na Anak hanggang sa sandali ng paglibing sa Kanya. Kahit hindi makatarungan ang ginawa sa Mahal na Poong Jesus Nazareno na kanyang Anak, hindi siya nagreklamo at umalis. Bagkus, tahimik siyang nanatili sa tabi ni Kristo hanggang sa huli. 

PINAGKAITAN NG KATARUNGAN

PAGNINILAY SA PITONG HAPIS NG MAHAL NA BIRHENG MARIA 

IKAANIM NA HAPIS: Ibinaba si Jesus Nazareno mula sa Krus 

This faithful photographic reproduction of the painting (c. 17th century) of The Descent of the Cross (Desposition) by Charles Le Brun (1619-1690), as well as the actual work of art itself from the Los Angeles County Museum of Art (LACMA), is in the Public Domain ("No Copyright") in its country of origin as well as in other countries and areas where the copyright term is the author's life plus 100 years or less, including the United States, due to its age. 

Matapos ang buong araw na pagtitiis ng matitinding hirap at pagdurusa, pagsapit ng ikatlo ng hapon, ang ating Panginoon at Tagapagligtas na si Kristo, ang Poong Jesus Nazareno, ay namatay sa Krus na Banal sa bundok ng Kalbaryo. Ang sandaling ito ay ang pinakamasakit na sandali sa buhay ng Mahal na Birheng Maria. Isang bagay na hindi ninanais ng sinumang magulang, lalung-lalo na ng mga ina, na masaksihan ang kanyang nasaksihan. Katunayan, tiyak na nasaksihan ng Mahal na Inang si Mariang Birhen ang lahat ng iyon mula sa simula nito. Tiyak na nandoon siya sa Pretoryo kung saang pinahintulutan ni Poncio Pilato na ipapako sa Krus si Jesus Nazareno. Bagamat tahimik ang Banal na Kasulatan tungkol dito, nandoon siya nang hiniling ng mga tao nang palasigaw kay Pilato na ipapatay ang Mahal na Poong Jesus Nazareno. Tahimik rin ang Banal na Kasulatan tungkol sa pagtatagpo ng Mahal na Birhen at ng Nuestro Padre Jesus Nazareno sa daang patungong Kalbaryo, ang Via Dolorosa, subalit tiyak na nagtagpo sila roon. Nandoon rin siya sa sandaling nalagutan ng hininga mula sa Krus si Jesus Nazareno matapos mapako roon sa loob ng halos anim na oras.  

Ang daming malulungkot at masasakit na kaganapang nasaksihan ng Mahal na Ina noong unang Biyernes Santo. Para sa Mahal na Ina, ang Birheng Maria, ang araw na ito ay ang pinakamadilim, pinakamalungkot, at pinakamasakit na araw sa buo niyang buhay. Kaliwa't kanan ang mga nakakalungkot at napakasakit na kaganapan noong mismong araw na iyon. Maaari nating sabihing hindi siya makahinga nang maluwag, napupuno, at nasasakal dahil sa tila walang tigil na pagbuhos ng matinding hapis at dalamhati dulot ng lahat ng mga masasakit na pangyayaring naganap noong araw na iyon. Ang pinakamasakit pa rito, nasaksihan niyang maganap ang lahat ng iyon nang harap-harapan. Nasaksihan niya ang mga sandaling hindi nais makita ng sinumang magulang, lalung-lalo na ng sinumang ina. 

Dahil sa kaliwa't kanang malulungkot at masasakit na pangyayaring naganap noong unang Biyernes Santo, maaari nating sabihing bugbog na si Maria sa sandaling ang bangkay ng kanyang minamahal na Anak na si Jesus Nazareno ay ibinaba mula sa Krus. Sobrang sakit ang kanyang mga nasaksihan noong araw na iyon. Punung-puno na ng hapis at dalamhati ang kanyang puso sa mga sandaling iyon. Buong araw na tiniis ng Mahal na Inang si Mariang Birhen ang lahat ng hirap at sakit na nagdulot ng matinding hapis at dalamhati sa kanyang malinis na puso. Hindi sasapat ang mga salitang kilala sa bawat tao upang ilarawan kung gaano kalubha at katindi ang hapis at dalamhati ni Maria sa mga sandaling iyon. Ang kanyang puso ay tila binubog nang paulit-ulit at walang awa noong araw na iyon. 

Talagang kaawa-awa si Maria sa mga sandaling ito. Oo, hindi siya nasaktan sa pisikal na pamamaraan. Wala siyang natamong sugat o pasa man lang sa kanyang katawan. Subalit, ang kanyang puso ay walang tigil at walang awang binugbog dahil sa mga ginawang pagpataw ng pagdurusa, pagpapahirap, at pagpatay sa kanyang Anak na minamahal na si Jesus Nazareno. Hindi lamang si Jesus Nazareno ang nagpakasakit at nagdusa kundi pati na rin ang Mahal na Inang si Mariang Birhen. 

Hindi makatarungan ang dinanas at tiniis ng Panginoong Jesus Nazareno at ng Mahal na Inang si Mariang Birhen noong unang Biyernes Santo. Wala namang kasalanang ginawa si Jesus Nazareno laban sa Amang nasa langit at laban sa sinumang tao kahit kailan, subalit sa kabila nito, ang Mahal na Poon ay pinatawan pa rin ng matinding pagdurusa, hirap, at kamatayan sa Krus sa bundok ng Kalbaryo. Dahil dito, ang hindi dapat masaksihan at maranasan ng sinumang magulang, lalung-lalo na ng lahat ng mga ina, ay nasaksihan at naranasan ng Mahal na Inang si Mariang Birhen. Ang mga tiniis na hirap, pagdurusa, at kamatayan ni Kristo ay hindi makatarungan. Dahil dito, ipinagkait rin ang katarungan mula kay Maria. 

Bakit nangyari ang lahat ng ito? Bakit ipinasiya pa rin ng Mahal na Birheng Maria na mangyari na lamang ang lahat ng ito nang gayon na lamang? Sa totoo lamang, kung ang kagustuhan ng Mahal na Inang si Mariang Birhen ay nasunod, ang lahat ng mga hindi makatarungang pangyayaring naganap noong unang Biyernes Santo ay hindi nangyari. Subalit, isinantabi ng Mahal na Birhen ang kanyang mga plano dahil ito ang kalooban ng Diyos. Kung tutuusin, hindi rin sana ito niloob ng Diyos. Subalit, dahil sa pag-ibig at habag ng Panginoong Diyos para sa tanan, niloob niyang mangyari ang lahat ng mga naganap noong unang Biyernes Santo. Dahil sa Kanyang habag at pag-ibig, niloob ng Diyos na mapagkaitan Siya ng katarungan sa pamamagitan ng Poong Jesus Nazareno, ang Kanyang Bugtong na Anak. 

Sa kabila ng katotohanan tungkol sa mga naganap noong unang Biyernes Santo, ang ating Mahal na Inang si Mariang Birhen ay nanatiling tahimik. Tahimik siyang nanalig, tumalima, at umasa sa Diyos. Kahit na napakasakit ang kanyang mga nasaksihan at naranasan noong unang Biyernes Santo, kahit na hindi makatarungan ito para kay Jesus Nazareno at para rin sa kanyang sarili, tinanggap at tiniis na lamang niya ang mga ito sa katahimikan upang matupad ang kalooban ng Diyos. 

NASASAKAL DAHIL SA KAWALAN NG KATARUNGAN

PAGNINILAY SA PITONG HAPIS NG MAHAL NA BIRHENG MARIA 

IKALIMANG HAPIS: Sa Paanan ng Krus ni Jesus Nazareno (Juan 19, 25-27) 

This faithful photographic reproduction of the painting Christ on the Cross with Mary, John and Mary Magdalene (c. Between 1465 and 1470) by Master of the Life of the Virgin (fl. 1463–1480), as well as the actual work of art itself from the Wallraf–Richartz Museum through the Web Gallery of Art, is in the Public Domain ("No Copyright") in its country of origin as well as in other countries and areas where the copyright term is the author's life plus 100 years or less due to its age. 

Bagamat ito ang Ikalimang Hapis ng Mahal na Birheng Maria, hindi ito naganap sa isang hiwalay na araw. Magkaiba man ang oras, isa pa rin ang araw kung kailan ito naganap. Ang Hapis na ito ay naganap sa mismong araw na naganap ang Ikaapat na Hapis at maging ng huling dalawang Hapis na kasunod nito. Kumbaga, pagpapatuloy lamang ito ng nakaraang Hapis. Ipagpapatuloy ito sa dalawang kasunod na Hapis. Sa pamamagitan ng mga Hapis na ito, isinasalungguhit kung paanong ang paghahapis at pagdadalamhati ay hindi titigil nang basta, lalo na kapag ang isang tao ay nasa kalagayan o posisyon ng Mahal na Inang si Maria noong unang Biyernes Santo. 

Maraming kaganapang nangyari noong unang Biyernes Santo. Katunayan, ang lahat ng mga kaganapang nangyari noong unang Biyernes Santo ay mayroong ugnayan sa isa't isa. Kung nagkaroon lamang ng mga pahayagan noon, tiyak na isang kaganapan lamang ang magiging laman ng mga balita. Ang kaganapang iyon ay walang iba kundi ang pagpapakasakit at pagkamatay ng Panginoong Jesus Nazareno. Ang mga huling sandali sa buhay ng Mahal na Poong Jesus Nazareno ay ang natatanging dahilan ng walang tigil na paghihinagpis at pagdadalamhati ng Mahal na Birheng Maria. 

Sa totoo lamang, maaari nating sabihing nasikipan at hindi makahinga nang maayos ang Mahal na Inang si Mariang Birhen noong unang Biyernes Santo sa dami ng mga masasakit at malulungkot na pangyayaring naganap noong araw na iyon. Tila walang tigil ang kanyang paghahapis at pagdadalamhati dahil sa mga ito. Nakatagpo na nga niya si Kristo sa daang patungong Kalbaryo na nagpapasan ng Banal na Krus, gaya ng inilalarawan ng banal na imahen ng Nuestro Padre Jesus Nazareno. Iyon nga lamang, hindi na natapos doon. Nadagdagan pa ang sakit, hapdi, at kirot sa kanyang pusong lubos ang pagka-dalisay nang harap-harapan niyang nasaksihan ang napakasakit na pagkamatay ng Poong Jesus Nazareno sa Banal na Krus sa Kalbaryo. 

Hindi biro ang hapis at sakit dulot ng lahat ng mga pangyayaring naganap noong unang Biyernes Santo, lalung-lalo na ng napakasakit na kaganapang itinatampok ng kaniyang Ikalimang Hapis na ito, na dinanas at tiniis ng Mahal na Inang si Mariang Birhen. Sa totoo lamang, ang lahat ng ito ay nakakasakal para sa kanya. Dahil dito, mayroon naman siyang karapatan magreklamo sa Diyos. Hindi natin siya masisi kung ito ang kanyang ginawa sapagkat sobra na ito para sa isang tao, lalung-lalo na para sa mga magulang at lalo't higit para sa isang ina. 

Oo, hindi makatarungan ang lahat ng mga nangyari noong unang Biyernes Santo. Oo, nakakasakal para sa Mahal na Birhen ang lahat ng mga nangyari sa araw na iyon. Sa totoo lamang, mayroon siyang karapatan at hindi natin siya masisisi kung ito ang ipinasiya niyang gawin. Subalit, sa halip na magreklamo sa Diyos, ipinasiya pa rin ng Mahal na Birheng Maria na tahimik na makiisa sa pagpapakasakit at pagdurusa ng ating Mahal na Poong Jesus Nazareno. Bagamat hindi ito maunawaan ni Maria nang lubusan, batid niyang niloob ng Diyos na ito ay mangyari dahil sa Kanyang pag-ibig, habag, at kagandahang-loob. Batid rin niyang nasasaktan rin ang Amang nasa langit. Subalit, sa kabila nito, ipinasiya pa rin Niyang ipagpatuloy ito para sa ikaliligtas at kalayaan ng sangkatauhang tunay Niyang iniibig at kinahahabagan. 

Kahit napupuspos ng matinding sakit, hapis, lungkot, at dalamhati sa kanyang puso sa mga sandaling iyon, ipinasiya pa rin ng Mahal na Inang si Mariang Birhen na hindi hadlangan ang pagsasakatuparan ng kalooban ng Diyos. Gaano man siya nasaktan at nalungkot dahil sa mga kaganapang nangyari sa mga madidilim na sandaling ito, ang ating Mahal na Inang si Mariang Birhen ay nagpasiyang tumindig para sa Diyos sa pamamagitan ng tahimik na pakikiisa sa pagdurusa ng ating Poong Jesus Nazareno. 

MASAKIT MAGMAHAL

PAGNINILAY SA PITONG HAPIS NG MAHAL NA BIRHENG MARIA 

IKAAPAT NA HAPIS: Ang Pagtatagpo sa Daan patungong Kalbaryo 

This faithful reproduction of the painting Encuentro del Nazareno con su madre (c. 1612) by Francesc Ribalta (1565–1628), as well as the actual work of art itself from the Museu de Belles Arts de València Collection, is in the Public Domain ("No Copyright") in its country of origin and in other countries and areas where the copyright term is the author's life plus 100 years or fewer due to its age. 

Kung sa Ikatlong Hapis ng Mahal na Inang si Mariang Birhen, natagpuan sa piling ng mga guro sa Templo ang Batang Panginoong Jesus Nazareno tatlong araw matapos Siyang mawala dahil nagpaiwan Siya sa Herusalem, sa Ikaapat na Hapis, hindi Siya nawala. Sa hapis na ito, batid ng Mahal na Inang si Mariang Birhen ang kinaroroonan at kalagayan ng kanyang minamahal na Anak na si Jesus Nazareno. Subalit, bagamat batid ni Maria ang kinalalagyan ni Jesus Nazareno sa hapis niyang ito, hindi biro ang tindi ng hapis, sakit, at dalamhating idinulot ng sandaling ito sa kanyang puso. 

Bukod pa roon, kung ang unang tatlong Hapis ng Mahal na Inang si Mariang Birhen ay naganap sa iba't ibang sandali sa pagkabata ng Panginoong Jesus Nazareno, ang mga susunod na Hapis, simula sa Hapis na ito, ay naganap sa iisang araw lamang. Sa isang araw, nagkaroon ng apat na Hapis ang Mahal na Birheng Maria. Hindi biro ang hapis at dalamhating dulot ng apat na kaganapang ito. 

Ang kaganapang itinatampok sa Ikaapat na Hapis ng Mahal na Birhen ay ang simula ng pinakamatinding sakit na kanyang tiniis at dinanas. Isa lamang ang dahilan kung bakit ang Hapis na ito ay ang simula ng kanyang pagtitiis ng pinakamatinding sakit sa kanyang buhay: nasaksihan ng kanyang mga mata ang mapait na pagpapakasakit ng minamahal niyang Anak na si Kristo, ang Poong Jesus Nazareno. Nakatagpo niya sa daang patungong Kalbaryo ang Poong Jesus Nazareno na nagpapasan ng Krus. O kay sakit ng kaganapang ito sa buhay ni Maria. Hindi biro ang hapdi, kirot, at sakit na tinaglay ni Maria sa kanyang puso dahil sa mga kaganapang ito. 

Dagdag pa rito ang katotohanang walang magawa si Maria sa mga sandaling ito para sa kanyang minamahal na Anak na si Kristo. Kaya, gayon na lamang katindi ng hapdi, kirot, at sakit na binitbit ni Maria sa kanyang puso sa sandaling ito. Walang magawa ang Mahal na Birheng Maria upang itigil ang kaganapang ito. Nais man niyang itigil, iligtas, o itakas si Kristo, hindi niya ito magawa dahil ito ang kalooban ng Diyos. Kaya, tahimik na lamang siya nakiisa sa pagtitiis ng hirap at pagdurusa ni Jesus Nazareno. 

Napakahirap ng ginawa ng Mahal na Birheng Maria sa sandaling ito. Tiniis niya ang pinakamasakit na sandali para sa mga magulang, lalung-lalo na para sa isang ina. Sa katahimikan, nakiisa siya sa pagtitiis ng hirap, pagdurusa, at kamatayan ng kanyang minamahal na Anak na si Kristo, ang Nuestro Padre Jesus Nazareno. Bagamat hindi biro ang sakit na dulot nito sa kanyang puso, pinahintulutan niya ito mangyari dahil ito ang kalooban ng Diyos. 

Hindi sapat ang mga salita upang ilarawan ang hirap at sakit na tiniis at dinanas ng Mahal na Inang si Mariang Birhen sa sandaling ito. Subalit, sa kabila nito, ipinasiya pa rin niyang sundin ang kalooban ng Diyos at tahimik na makiisa sa pagpapakasakit, paghihirap, at pagdurusang dinanas ng Mahal na Poong Jesus Nazareno alang-alang sa sangkatauhang tunay Niyang iniibig at kinahahabagan.  

TATLONG ARAW NA PASULYAP

PAGNINILAY SA PITONG HAPIS NG MAHAL NA BIRHENG MARIA 

IKATLONG HAPIS: Ang Paghahanap kay Jesus Nazareno sa Templo (Lucas 2, 41-51) 

This faithful photographic reproduction of the painting Christ among the Doctors (c. 1635) by José de Avelar Rebelo, as well as the actual work of art itself from the Secretariado Nacional da Pastoral da Cultura, is in the Public Domain ("No Copyright") in its country as well as in other countries and areas where the copyright term is the author's life plus 100 years or fewer due to its age. 

Ang Batang Poong Jesus Nazareno ay nawala sa loob ng tatlong araw. Tatlong araw na nahiwalay sa piling ni San Jose at ng Mahal na Inang si Mariang Birhen ang Batang Panginoong Jesus Nazareno. Sa unang tingin, parang madali itong ipaliwanag para sa bawat magulang, lalung-lalo na para sa isang ina. Labis na mag-aalala ang bawat magulang, lalung-lalo na ang mga ina, kapag nahiwalay sila sa kanilang mga anak sa loob ng mahabang panahon, lalung-lalo na kapag ang kanilang mga anak ay bata pa. Subalit, mayroong mas malalim na katotohanang ipinahihiwatig ng tatlong araw na ito na kung kailan nahiwalay sa Mahal na Inang si Mariang Birhen at kay San Jose si Jesus Nazareno na 12 taong gulang noong naganap ang pangyayaring ito. 

Tatlong araw. Tatlong araw na nawala sa piling ng Mahal na Inang si Mariang Birhen at ni San Jose ang Batang Poong Jesus Nazareno. Tila pahiwatig ito ng tatlong araw kung kailan magaganap ang pagpapakasakit at pagkamatay ng Nuestro Padre Jesus Nazareno. Tatlong araw na nahiwalay ang Batang Nuestro Padre Jesus Nazareno sa piling ng Mahal na Inang si Mariang Birhen, tatlong araw rin ang Misteryo Paskwal ng Mahal na Poong Jesus Nazareno. Kung paanong napuspos ng hapis, dalamhati, at lumbay ang puso ng Mahal na Inang si Mariang Birhen sa tatlong araw na nahiwalay siya sa Poong Jesus Nazareno, mapupuspos rin siya ng matinding hapis, lumbay, at dalamhati sa mga huling sandali ng Poong Señor na si Jesus Nazareno sa mundong ito noong unang Biyernes Santo. 

Sabi sa huling bahagi ng salaysay ng kaganapang ito na inigatan ng Mahal na Birhen ang lahat ng ito sa kanyang puso (Lucas 2, 51). Hindi niya lubusang maunawaan kung bakit nangyari ito. Kung tutuusin, hindi nga rin niya maunawaan kung bakit bata pa lamang si Jesus Nazareno ay mayroon na'ng mga pahiwatig ng Kanyang Pasyon. Ni hindi nga siguro inasahan ni Maria na tatlong araw na mawawala si Jesus Nazareno o kaya inisip ito bilang pasulyap sa kapaitan ng Kanyang misyon bilang ipinangakong Mesiyas at Manunubos ng tanan. Kaya, iningatan na lamang niya ito sa kanyang puso upang pagbulay-bulayan ito nang mabuti at taimtim. 

Hapis, lumbay, at dalamhati ang laman ng puso ng Mahal na Inang si Mariang Birhen noong nawala sa kanyang piling ang Batang Panginoong Jesus Nazareno. Ito ay isang pasulyap ng haharapin, titiisin, at dadanasin ng Mahal na Inang si Mariang Birhen sa mga huling sandali ng Panginoong Jesus Nazareno. Bata pa lamang ang Panginoong Jesus Nazareno sa mga sandaling iyon. Iyon nga lamang, hindi Siya isang karaniwang bata. Naiiba Siya. Pagdating ng takdang oras, magbabata Siya ng matitinding hirap, sakit, pagdurusa, at kamatayan alang-alang sa sangkatauhan. Ang katotohanang ito ay ipinahiwatig ng tatlong araw na nawala Siya sa piling ni San Jose at ng Mahal na Inang si Mariang Birheng Kalinis-linisan.